While sikli

Oldingi darsda biz sikllar bilan tanishdik, for sikli nima ekanini va undan qanday foydalanishni o'rgandik. Bugun esa yana bir, juda ko'p ishlatiladigan siklni ko'ramiz, u while deb ataladi.

while sikli dasturda amallarni takrorlashning yana bir usuli. U davom etish sharti rost bo'lib turgan vaqt mobaynida ma'lum buyruqlarni yoki kod blokini qayta-qayta bajarishga imkon beradi.

While sikli sintaksisi

while siklining sintaksisi quyidagicha:

while siklida bitta asosiy qism bor:

• Shart (condition): sikl qaysi shart ostida ishlashini belgilaydi.

While sikliga misol

Keling, 1 dan 5 gacha sonlarni chiqaradigan while sikliga qaraymiz:

Bu misolda biz i o'zgaruvchisini e'lon qilib, boshlang'ich qiymatini 1 ga teng qildik. Keyin while orqali i <= 5 shartini tekshiramiz. Agar shart rost bo'lsa, sikl ichidagi kod bajariladi. Sikl ichida i qiymatini chiqaramiz va i++ operatori yordamida uni 1 taga oshiramiz.

Natija

Agar bu kodni ishga tushirsak, u 1 dan 5 gacha sonlarni chiqaradi:

Muhim eslatma

E'tibor bering: for siklidan farqli ravishda, bu yerda shart qanday o'zgarishini sikl tanasi ichida o'zimiz nazorat qilishimiz kerak. Masalan, agar i++ ni yozishni unutib qo'ysak, i doimo 1 bo'lib qoladi va sikl cheksiz ishlaydi.

While qachon ishlatiladi

while sikli ayniqsa shunda foydali bo'ladiki, biz oldindan nechta marta takrorlash kerakligini bilmaymiz.

Masalan, foydalanuvchi manfiy son kiritmaguncha son kiritishni davom ettirish uchun while dan foydalanish mumkin:

Bu misolda biz while sikli yordamida foydalanuvchidan son so'rashni u manfiy son kiritmaguncha davom ettiramiz. Har iteratsiyada son kiritishni so'raymiz va cin orqali o'qiymiz. Foydalanuvchi manfiy son kiritishi bilan shart endi rost bo'lmaydi va sikl to'xtaydi.

for va while ni taqqoslash

for siklini quyidagi holatlarda ishlating:

• Takrorlanishlar soni aniq bo'lsa
• Ma'lum qadam bilan hisoblagich kerak bo'lsa
• Tuzilma aniq bo'lishi kerak bo'lsa: boshlash - shart - o'zgartirish

while siklini quyidagi holatlarda ishlating:

• Takrorlanishlar soni oldindan noma'lum bo'lsa
• Sikldan chiqish murakkabroq shartlarga bog'liq bo'lsa
• Ma'lumotni ma'lum shartgacha o'qish kerak bo'lsa

While sikli bilan to'liq dastur

Cheksiz sikllarning oldini olish

Muhim: har doim sikl sharti oxir-oqibat yolg'on bo'lishiga ishonch hosil qiling, aks holda cheksiz sikl paydo bo'ladi:

while sikli dasturlarda moslashuvchan takrorlashlar yaratish uchun kuchli vosita, ayniqsa to'xtash sharti oddiy hisoblagichga bog'liq bo'lmagan holatlarda.

while (condition) {
    // Har bir iteratsiyada bajariladigan kod
}

int i = 1;

while (i <= 5) {
    cout << i << " ";
    i++;
}

1 2 3 4 5

int number;

while (number >= 0) {
    cout << "Enter a number: ";
    cin >> number;
}

// 1 dan 10 gacha sonlarni chiqarish
for (int i = 1; i <= 10; i++) {
    cout << i << " ";
}

// 0 kiritilmaguncha sonlarni o'qish
int num;
while (num != 0) {
    cout << "Enter a number (0 to exit): ";
    cin >> num;
    if (num != 0) {
        cout << "You entered: " << num << endl;
    }
}

#include <iostream>

using namespace std;

int main() {
    cout << "Program for summing numbers" << endl;
    cout << "Enter numbers (negative number to finish):" << endl;
    
    int number = 0;
    int sum = 0;
    
    while (number >= 0) {
        cout << "Enter a number: ";
        cin >> number;
        
        if (number >= 0) {
            sum += number;
            cout << "Current sum: " << sum << endl;
        }
    }
    
    cout << "Final sum: " << sum << endl;
    cout << "Program completed!" << endl;
    
    return 0;
}

// YOMON - cheksiz sikl
int i = 1;
while (i <= 5) {
    cout << i << " ";
    // i++ yozishni unutdik, shuning uchun i doimo 1
}

// YAXSHI - sikl tugaydi
int i = 1;
while (i <= 5) {
    cout << i << " ";
    i++; // Shartga ta'sir qiladigan o'zgaruvchini o'zgartirishni unutmang
}